Sinds de Verlichting wisten we wat ons te doen stond. Recht vooruit. Geen middeleeuwse kronkelpaadjes meer, de tijd van sukkelaars was voorbij. Spoorrails maakten de wereld klein en zetten de klokken overal gelijk. Elektrisch licht verdreef de nacht.
Richard Wilhelm gebruikte De Vooruitgang als titel van dit hoofdstuk. Alfred Huang noemde het Proceeding Forward en in de I Ching for Teens gebruikte Julie Tallard Johnson Improvement. En inderdaad, spoorwegen en elektrisch licht hebben zonder twijfel ons leven ongelooflijk verbeterd. Ze maakten de efficiëntie van onze samenleving ongeëvenaard.
Het beeld is Vuur over Aarde: de zon van bewustzijn die alles beschijnt. Niets lijkt zich nog te kunnen verbergen voor de niet-aflatende nieuwsgierigheid. Had Prometheus destijds kunnen vermoeden waar zijn daad toe zou leiden?
Kaarsrechte spoorlijnen op de aarde, langs een liniaal getekende contrails in de lucht
Een enkele spoorweg in Victoriaans Engeland. De wereld een luchthaven
Een olielamp verzachtte de angst voor de pikzwarte nacht en huilende wolven. De eerste elektrische lampen waren een sensatie. Nu pleit de Dark Sky Society ervoor om af en toe toch maar een lichtje minder te laten branden.
Ieder extreem kan immers zomaar in het tegendeel flippen. Draai het hexagram van Recht Vooruit om en het beeld van Hoofdstuk 36. De Verduistering van het Licht verschijnt: Vuur ònder Aarde.
De naam ‘donkere middeleeuwen’ werd in de Renaissance gemunt en de Verlichtingdenkers maakten er dankbaar gebruik van. Om de vooruitgang aan af te meten. En de vooruitgangsdrang te rechtvaardigen. Want wie wil er nu terug naar de Middeleeuwen?
of
