WAKE UP!

WAKE UP!

hoofdstuk 29. DONKER


Share this post
Filp uit ‘Little Nemo in Slumberland’ getekend door Amber den Dekker, 2017.

Achter je rug hoor je haastige voetstappen. Omkijkend schrik je je een ongeluk! Daar komt hij op je afgerend. Je had je zo voorgenomen om hem vandaag ten koste van alles uit de weg te gaan. Je zet hem op het lopen. Harder en harder gaat het. En dan spreid je je armen, maakt wat subtiele draaibewegingen met je handen. Daar ga je!

Je komt los van de grond, je voelt hoe de lucht je draagt, zoals voorheen de aarde je lichaam altijd heeft ondersteund. Je kijkt nog een keer achterom, nu schuin naar beneden, en ziet je achtervolger verbijsterd, met open mond, naar het ongelofelijke tafereel staren.

Wat een geweldige sensatie! En hoe simpel. Je had je vliegen altijd als iets oneindig complex voorgesteld.

Nu is het zaak goed op te letten. Alles in detail in je op te nemen. Zodat je het vlieg-geheim later met je vrienden kunt delen. Dat geloven ze nooit. Vlug, foto maken, selfie, waar is mijn telefoon?

Je zoekt zenuwachtig in je broekzakken. En juist als je je realiseert dat die activiteit niet goed samengaat met vliegen, open je je ogen en ben je klaarwakker.

Waarom in godsnaam juist nu wakker worden tijdens je eerste lift-off, tijdens de ultieme bevrijding van de zwaartekracht? Je doet nog een vergeefse poging om terug te keren, naar het fantastische vliegen, naar het vervolg van het avontuur. Hoe meer je dat probeert, hoe meer die weg, terug naar de droom, zich sluit.

Precies zoals dat die andere keer gebeurde. Er was dat meisje, waar je heimelijk verliefd op was. Onbereikbaar. Ze had nooit de minste interesse voor je laten blijken. Na een wirwar aan gebeurtenissen en verwikkelingen draait ze zich onverwacht naar je om. Kijkt je met een glimlach aan. Ze buigt zich langzaam naar je toe. Om je een zoen te geven. Het zal toch niet waar zijn? En net voordat dat gaat gebeuren, dat waar je nooit van had durven dromen, roept een stem: ‘Wakker worden! Je komt nog te laat op school!’

Leven we niet twee levens in één? Eén overdag, in het volle licht. Het ander in de nacht, in de schemer en het donker? Twee levens die elkaar niet goed lijken te verdragen. In de droomwereld verliezen de zekerheden van de prozaïsche werkelijkheid alle belang.

En zodra je wakker wordt uit die andere werkelijkheid, die van de nacht, grenzeloos en intens, kun je je daar op slag nauwelijks meer iets van herinneren. Slechts een enkele flard blijft hangen. En die laat zich des te sneller verdrijven bij de onhandige pogingen om hem te vangen.

Wie zal het zeggen: wat is werkelijkheid en wat is droom? Er valt geen peil op te trekken.

Hoe het Water-trigram ook gedraaid wordt, tussen de boven- en de onderwereld, tussen de ruimte aan de linker- en die aan de rechterzijde, tussen droom en werkelijkheid bevindt zich een barrière, een muur, een afscheiding. Geen idee wat er zich aan die andere kant afspeelt. Het beeld van Het Onpeilbare.

Eens op een dag droomde ik, Zhuang Zhou, dat ik een vlinder was, een vlinder die fladderend rondvloog, tevreden met zichzelf, en zich niet bewust dat ze mij was. Plotseling werd ik wakker en begon ik me er rekenschap van te geven dat ik nog altijd Zhou was. Nu is de vraag of ik Zhou ben die droomde dat hij een vlinder was, ofwel een vlinder die droomde dat hij mij was. Toch bestaat er noodzakelijkerwijs een verschil tussen mij en die vlinder. Dat noemen we dan maar de verandering der dingen.
Zhuang Zi
- in de vertaling van Kristofer Schipper

Droomt Zhuang Zi of droomt de vlinder?

Het onovertroffen stripverhaal Little Nemo in Slumberland was de creatie van de Amerikaanse striptekenaar Winsor McCay. Tussen 1905 en 1914, en later nog voor een korte periode tussen 1924 en 1926, verschenen wekelijks de avonturen van Nemo paginagroot in de krant, aanvankelijk de New York Herald.

Iedere aflevering eindigde ermee dat Nemo wakker werd uit zijn droom. Door uit bed te vallen, of van de buikpijn, door te veel kaastaart bij het diner te hebben gegeten. De volgende dag ging het verhaal echter gewoon verder, daar waar het zo ruw onderbroken werd.

Morpheus, de koning van Slumberland, heeft verordonneerd dat er alles aan gedaan moet worden om Nemo op te halen. Om hem vervolgens naar Slumberland te begeleiden, naar het paleis, om zo het nieuwe speelkameraadje van de prinses te worden. Nemo, wiens naam ‘niemand’ betekent, treedt de ongekende wereld van slaap en droom binnen. Wie daar eenmaal aangekomen is, heeft nu eenmaal geen behoefte aan de beperking van zijn alledaagse naam en die ene beknellende identiteit. In Slumberland vervagen die, ben je weer ‘niemand’ en is alles mogelijk.

Morpheus (De vormgevende) wordt de Griekse God van de Droom genoemd maar in werkelijkheid is hij een van de Oneiroi, de drie demonen die verantwoordelijk zijn voor de menselijke dromen. Morpheus’ Romeinse vorm is Somnia. Zijn vader Hypnos is de god van de slaap. Zijn broers waren Phobetor en Phantasos.

Morpheus kon de vorm aannemen van elk mens en verscheen in iemands dromen als de geliefde van die persoon. Waar zijn broers respectievelijk realistische, angstige en fantastische dromen gaven, zorgde Morpheus speciaal voor de dromen van helden en koningen. Daarom wordt Morpheus vaak, zijn broers negerend, ‘de Griekse God van de Droom’ genoemd. Morpheus woonde in een donkere grot, versierd met papavers.

Het medicijn morfine is vernoemd naar Morpheus vanwege de hallucinogene werking ervan.
Wikipedia

Alles verloopt op rolletjes. Nemo is gevonden en onder begeleiding van een van die wonderbaarlijke onderdanen van koning Morpheus is Nemo Slumberland binnengetreden en onderweg naar de prinses. Aan alles lijkt gedacht, met één uitzondering. Niemand heeft rekening gehouden met Flip.

Flip is een aimabele opschepper. Hij rookt steevast een grote sigaar en op zijn hoge hoed staat wake up! geschreven. Flip is het neefje van de Dawn Guard, de Morgenstond, en hoewel Nemo en Flip het goed met elkaar kunnen vinden, is het onvermijdelijk dat hij keer op keer Nemo’s droom gaat verstoren.

To flip a pancake. To flip a coin. Flip a switch. Flip your opinion. The situation flipped overnight. Flipping out. Flip is verandering, bruuske verandering. Een onverwachte plot twist die alles een andere richting opduwt. Flip is die irritante wekker die dat fantastische droomverhaal bederft.

Maar Flip is ook de helderheid, die de beelden en de diepe inzichten van het dromenrijk overbrengt naar de prozaïsche werkelijkheid van overdag. Zonder Flip, zonder het plotselinge ontwaken, zou de droom nooit zijn weg vinden naar de dag, van het domein van Donker naar dat van Licht. Ook al is het meestal maar een vleugje. Een flard sigarenrook.

Zelfs de dokter van Slumberland, toch een geleerd en kundig man, weet zich geen raad met Flip.

Little Nemo in Slumberland was een van de eerste stripverhalen en geldt nog steeds als een van de allerbeste ooit gemaakt. De vrolijk botsende karakters, de verhaallijnen, het duizelingwekkende perspectief van de tekeningen, geweldige vondsten, onbegrensde fantasie en het in elkaar overlopen van droom en werkelijkheid maken Little Nemo een onuitputtelijke bron van inspiratie.

De iconische aflevering van zondag 26 juli 1908.
28. Donker

Share this post
Comments

Be the first to know

Join our community and get notified about upcoming stories

Subscribing...
You've been subscribed!
Something went wrong